ریشه عریان دندان: علت و درمان عارضه

چنانچه دچار درد ناگهانی، سریع، تیز یا حساسیت مداوم در طول نوشیدن مواد سرد، خوردن بستنی یا مسواک زدن می شوید، احتمال دارد که به عارضه ای تحت عنوان ریشه عریان دندان دچار شده باشید. این احساس درد می تواند ناگهانی بروز یابد و چند ثانیه طول می کشد. محل درد نیز ممکن است در دهان شما تغییر یابد.

این احساس از کجا ناشی می شود؟

دندان از دو قسمت تشکیل می شود: تاج و ریشه. هر یک از این ساختارها از لایه هایی از بافت تشکیل شده اند.

تاج دندان بالای خط لثه قرار دارد. لایه بیرونی دندان، که سخت ترین آن نیز هست، مینای دندان نام دارد. لایه میانی عاج نام دارد که نرم تر از مینا است. لایه داخلی پالپ نام دارد که از اعصاب و عروق خونی تشکیل شده است و نرم ترین لایه است.

ریشه دندان در سوکت دندان قرار دارد و با استخوان فک محاصره شده و روی آن را بافت لثه گرفته است. ساختار ریشه دندان از سه لایه تشکیل شده است: لایه بیرونی لایه بسیاری نازکی است که سمنتوم نامیده می شود. لایه میانی عاج و لایه درونی پالپ است.

لایه عاج از هزاران لوله کوچک پر از مایع درست شده است که از بیرون به مرکز دندان می روند. لوله های دندانی به طور معمول توسط اسمیر معدنی حفاظتی پوشیده شده اند که آنها را از محیط اطراف جدا می کند. زمانی که این لوله ها لایه محافظ خود را از دست می دهند، باز در نظر گرفته می شوند. در صورتی که دارای لوله عاجی باز باشید و یک نوشیدنی سرد مصرف کنید، مایع درون لوله این تغییر دما را حس خواهد کرد و پیامی به پالپ می فرستد. زمانی که پیام به پالپ می رسد، دچار درد مختصری خواهید شد. لوله باز شده می تواند نسبت به فشار حاصل از مسواک زدن نیز حساس شود. به علاوه، ریشه عریان دندان نسبت به پوسیدگی مستعدتر از مینای سخت دندان است.

علت ابتلا به ریشه عریان دندان:

مهمترین عامل در درمان ریشه عریان دندان مشخص کردن علت آن است. این نوع حساسیت دندان سه عامل دارد:

  • سایش
  • فرسایش
  • بیماری لثه

سایش:

سایش معمولا نتیجه مسواک زدن خشن است. برای صحیح مسواک زدن اصول زیر را رعایت کنید:

مسواکی بخرید که برس های نرمی دارد، به راحتی در دست جا می گیرد و سر مسواک به اندازه ای کوچک باشد که بتواند به راحتی به تمام نقاط دهان دسترسی داشته باشد. از مسواک هایی با برس های طبیعی دوری کنید زیرا رشد باکتری در این برس ها سریع تر و راحت تر است.

اگر مسواک شما فرسوده و خراب است، آن را جایگزین کنید. قاعده کلی این است که مسواک خود را هر سه تا چهار ماه تعویض کنید.

همیشه از خمیر دندان حاوی فلوراید استفاده کنید. فلوراید به تمیزی دندان ها و تقویت هم زمان مینای دندان کمک می کند. اگر دچار شرایط خاصی هستید، با مشورت دندانپزشک از خمیردندانی استفاده کنید که برای شرایط شما مطلوب است.

قبل از مسواک زدن بین دندان های خود را با نخ دندان تمیز کنید تا غذا از آن خارج شود و برس و خمیردندان به راحتی به تمامی نقاط دهان و دندان دسترسی داشته باشد.

برای پیشگیری از ابتلا به ریشه عریان دندان باید مسواک را نسبت به خط لثه در زاویه ۴۵ درجه قرار دهید. مسواک را در جهت بالا به پایین یا به صورت دایره وار حرکت دهید.

حداقل دو دقیقه به مسواک زدن اختصاص دهید. دهان را به سه قسمت تقسیم کنید و هر بخش را به صورت مساوی تمیز کنید. هیچ بخشی را از دست ندهید.

روش صحیح مسواک زدن شامل تمیز کردن پشت و روی دندان ها علاوه بر جلوی دندان می شود. تمیز کردن زبان را نیز فراموش نکنید. مسواک را بیش از حد به دندان و زبان خود فشار ندهید. در غیر این صورت به بافت زبان و مینای دندان آسیب وارد می کنید.

بعد از مسواک زدن دهان خود را کاملا بشویید تا بقایای مواد غذایی از دهان شما خارج شود.

بهترین راه خرید یک مسواک برقی است تا نیازی به فشار بیش از حد به دندان نباشد. با خرید مسواک برقی، کار را به آن بسپارید.

فرسایش مینای دندان:

فرسایش مینای دندان زمانی رخ می دهد که سطح دندان دائما در معرض اسید و مواد شیمیایی قرار گیرد. این حالت زمانی رخ می دهد که:

  • فرد به طور مداوم از نوشیدنی های اسیدی به خصوص نوشابه و آبمیوه استفاده کند.
  • تماس دندان با اسید معده در اثر تهوع صبحگاهی یا اختلال خوردن می تواند موجب فرسایش دندان شود.
  • شنا کردن طولانی مدت در استخری که میزان کلر آن بیش از حد است، می تواند به دندان آسیب بزند.
  • مسواک زدن بلافاصله پس از موارد فوق، فرسایش مینای دندان را تشدید می کند.

تحلیل لثه:

بیماری لثه از دیگر علل مهم ریشه عریان دندان است. تحلیل لثه و عقب نشینی آن از روی ریشه دندان موجب می شود که سمنتوم در معرض عوامل مخرب محیط دهان یعنی باکتری ها، اسید، پلاک و سایش قرار گیرد. همان طور که گفته شد، ریشه دندان به اندازه مینای دندان قوی نیست. بنابراین، تماس آن با محیط دهان باعث می شود که دندان به سرعت دچار پوسیدگی شود و از بین برود.

درمان ریشه عریان دندان:

پس از یافتن علت، درمان ریشه عریان دندان اهمیت دارد.

حساسیت خفیف و تحلیل جزئی لثه:

استفاده از محصولاتی مانند خمیر دندان مخصوص دندان های حساس، همانند سنسوداین، برای چند هفته می تواند به درمان تحلیل لثه و ریشه عریان دندان کمک کند.

مراجعه به پریودنتیست برای بررسی تخصصی تر ضروری است.

حساسیت شدید و ریشه عریان دندان پیشرفته:

درمان عارضه پیشرفته به بررسی تخصصی توسط پریودنتیست نیاز دارد. در برخی از بیماران، استفاده از وارنیش فلوراید روی سطح ریشه می تواند به رفع مشکل کمک کند. این درمان، در مراحل اولیه و تنها تا حدی موثر است.

در برخی از بیماران استفاده از پرکننده های همرنگ دندان دقیقا روی سطح دندان برای بستن لوله های کوچک عاج توصیه می شود.

در موارد پیشرفته بیماری، استفاده از روش های تخصصی پیوند بافت لثه برای درمان ریشه عریان دندان ضروری است. در این شرایط، مشورت با پریودنتیست مجرب و ماهر در روش های پیوند بافت ضروری است.

منبع:

adamsdentalnj

فک جوش بودن دندان عقل یا انکیلوز دندان:

انکیلوز دندان یک اختلال نادر است که در اثر از بین رفتن لیگامنت دندان و در نتیجه جوش خوردن دندان به استخوان فک ایجاد می شود. این عارضه بیشتر در دندان های شیری کودکان دیده می شود که دندان دائمی ممکن است موضع را مسدود کرده و موجب از بین رفتن لیگامنت دندان شود. با این حال، فک جوش بودن دندان عقل نیز مورد انتظار است.

فک جوش بودن دندان عقل چطور ایجاد می شود؟

در این عارضه، رباط پریودنتال توسط یک پل استخوانی از بین رفته و ریشه دندان به استخوان آلوئولار متصل می شود. در اطراف ریشه دندان نوعی بافت لثه قرار دارد که به آن رباط پریودنتال گفته می شود. این رباط از یک طرف به ریشه دندان و از طرف دیگر به استخوان متصل است. این اتصال باعث می شود که دندان در جای خود ثابت بماند. بنابراین استخوان فک و دندان هیچ گونه اتصالی به هم ندارند و از طریق این رباط به هم متصل شده اند.

زمانی که دندان انکیلوز می شود، پلی از مواد استخوان به نام سمنتوم بین ریشه و استخوان فک ایجاد می شود. در نتیجه، دندان به فک متصل می شود و نمی تواند از لثه بیرون بزند.

انکیلوز دندان می تواند هم در دندان های شیری و هم دائمی رخ دهد و می تواند در هر مرحله ای از رشد دندان رخ دهد. در صورتی که این عرضه در طول رشد دندان رخ دهد، فک جوش بودن دندان مانع از بیرون زدن کامل آن از لثه می شود. اگر دندان انکیلوز شده دندان شیری باشد، دندان دائمی در زیر آن باقی می ماند و نمی تواند از لثه بیرون بزند. در نتیجه، دندان دائمی نهفته خواهد شد. هر تعداد از دندان می توانند دچار این عارضه شوند.

پس از رشد دندان، فک جوش بودن می تواند هرگونه تغییر و حرکت دندان را مختل کند. در این حالت، دندان های مجاور و استخوان آلوئولار در کودک در حال رشد، الگوی طبیعی رشد خود را ادامه می دهند؛ در حالی که دندان فک جوش در لثه باقی می ماند. در نتیجه، ممکن است دندان ها دچار در هم ریختگی گردند.

این اختلال ممکن است منجر به از دست رفتن دندان های مولر به علت پوسیدگی و بیماری پریودنتال شود و در تغییر شکل اسکلت صورت (کاهش ارتفاع فک پایین) نقش دارد.

علل ابتلا به فک جوش بودن دندان عقل چیست؟

همان طور که گفته شد، رشد دندان دائمی می تواند یکی از علل ابتلا به انکیلوز دندان باشد، اما عوامل دیگری نیز در این عارضه نقش دارند:

  • عفونت دندان یا فک در اثر بروز یک جراحت قدیمی
  • عفونت لثه که درمان نشده است و به آن بی توجهی شده است.پ
  • فشار به دندان
  • در برخی موارد، ژنتیک عامل مهمی در ابتلا به این عارضه است
  • فقدان فضای کافی در فک یا لثه که می توانند باعث فک جوش بودن دندان عقل شود

تشخیص عارضه چطور انجام می شود؟

فک جوش بودن دندان عقل به سادگی با نگاه کردن به دندان عفونی شده مشخص می شود. معمولا دندان در ارتفاع پایین تری نسبت به سایر دندان ها قرار دارد، زیرا قادر نیست به سرعت سایر دندان های طبیعی از لثه بیرون بزند. بیرون نزدن کامل دندان از فک باعث ناهنجاری های دیگری در فک می شود و سایر دندان ها را نیز دچار در هم ریختگی می کند.

در نتیجه، اگر یک دندان کوتاه تر از دیگران باشد، در لثه فرو رفته باشد، یا اصلا بیرون نزده باشد، احتمال انکیلوز وجود دارد.

یکی از دیگر روش های تشخیص انکیلوز استفاده از آیینه فلزی است. از آنجا که دندان به استخوان فک چسبیده است، زمانی که با آیینه به آن ضربه وارد شود، صدایی تیز با فرکانس پایین تر تولید می شود. مقایسه صدای دندان انکیلوز شده با دندان های مجاور می تواند احتمال عارضه را مشخص سازد.

رادیوگرافی روشی ساده برای تایید تشخیص با استفاده از معاینه بالینی است.

بسیاری از بیماری های دهان و دندان ممکن است علاوم و نشانه های مشابهی داشته باشند. برای حذف این بیماری ها، لازم است که آزمایشات بیشتری انجام گیرد تا تشخیص قطعی حاصل شود.

فک جوش بودن دندان عقل چه مشکلاتی را ایجاد می کند؟

همان طور که گفته شد ناهنجاری دندان یکی از مشکلاتی است که انکیلوز ایجاد می کند. این عارضه در شرایطی رخ می دهد که دندان فک جوش شده، دندان شیری باشد. فک جوش بودن دندان عقل موجب عوارض زیر می شود؟

  • درد
  • تورم، قرمزی یا خونریزی لثه
  • تورم فک
  • طعم بد در دهان به خصوص در ناحیه مورد نظر
  • سردرد یا درد ناگهانی در فک
  • اشکال در باز کردن فک
  • احتمال تورم غدد لنفاوی در گردن

فک جوش بودن دندان عقل در چه کسانی دیده می شود؟

احتمال بروز این عارضه در هر دو جنسیت، و در هر سنی وجود دارد. از آنجا که این عارضه تا حدی ارثی است، ابتلای یکی از والدین به انکیلوز دندان ریسک ابتلا به آن را در کودک افزایش می دهد. با این حال، در مورد دندان عقل، افزایش سن و عدم مراجعه به موقع برای کشیدن دندان ریسک آن را افزایش می دهد.

لازم به ذکر است که داشتن یک ریسک فاکتور به این معنی نیست که فرد حتما دچار آن خواهد شد. یک عامل خطر، احتمال شانس ابتلا به بیماری را در مقایسه با یک فرد بدون عوامل خطر افزایش می دهد. برخی از عوامل خطر مهمتر از دیگری هستند.

همچنین عدم داشتن یک ریسک فاکتور، به این معنا نیست که فرد هرگز دچار عارضه نخواهد شد. در مورد بهداشت دهان و دندان خود همواره با دندانپزشک مشورت کنید.

انکیلوز دندان ها چگونه درمان می شود؟

در صورتی که فک جوش شدن دندان در مورد دندان شیری رخ داده باشد، درمان به موقع اهمیت زیادی دارد. در این شرایط دندان شیری نمی افتد و دندان دائمی در فک نهفته می شود. در نتیجه دندان ها دچار در هم ریختگی و نامرتبی می شوند. برای درمان این عارضه، از روش های زیر استفاده می شود:

  • حذف دندان انکیلوز شده برای اطمینان از رشد صحیح دندان دائمی
  • جراحی دندان برای بیرون کشیدن، و جایگذاری دندان در حال رشد

کشیدن دندان برای جلوگیری از مشکلات رشد فک، کاهش فضای فک و بروز اشکال در رشد سایر دندان ها ضرورت دارد. در مواردی که دندان کشیده شده شیری باشد، از فضا نگهدار برای حفظ جای خالی و فضای مورد نیاز برای رشد دندان دائمی استفاده می شود.

در صورتی که عارضه به صورت فک جوش بودن دندان عقل دیده شود، جراحی دندان برای حذف دندان ضروری است. درمان در سنین پایین، مانع بروز فک جوش شدن دندان عقل می شود. در سنین زیر ۲۰ سال، ریشه دندان هنوز به طور کامل شکل نیافته و استخوان فک نرم تر است. در نتیجه، دندان عقل به راحتی بیرون کشیده می شود.

منبع:

yemedo